Waterfiltratie uitgelegd: welke methode past bij jou?
Kraanwater in Nederland is veilig om te drinken, maar "veilig volgens de norm" en "écht zuiver" zijn twee verschillende dingen. Ook goedgekeurd leidingwater kan stoffen bevatten die de laatste jaren steeds meer aandacht krijgen: (korte keten-) PFAS, micro- en nanoplastics, medicijnresten, pesticiden, zware metalen en nieuwe opkomende stoffen.
Steeds meer mensen willen daar iets aan doen — en dan kom je al snel termen tegen als "actieve kool", "ultrafiltratie", "omgekeerde osmose" en "nanofiltratie". Lees hier in gewone taal wat die technieken inhouden, zodat je zelf beter kunt inschatten welke aanpak bij jouw situatie past.
Filteren als het kraanwater al - bacteriologisch- veilig is?
Drinkwaterbedrijven controleren op een vaste lijst stoffen en houden zich aan wettelijke normen. Maar die normen lopen niet altijd gelijk op met nieuwe inzichten en normen kunnen worden bijgesteld. Daarbij is niet alles dat in het water belandt al detecteerbaar of genormeerd.
Stoffen zoals PFAS (een groep chemicaliën die nauwelijks afbreekt en zich opstapelt in lichaam en milieu) en nanoplastics en/of nieuwe "zeer zorgelijke stoffen" staan pas sinds kort in de belangstelling. Veel bestaande filters zijn daar simpelweg niet op gebouwd. Wie zeker wil zijn dat dit soort stoffen ook echt uit het water zijn, kijkt daarom naar geavanceerdere filtratietechnieken.
Zuiveren kan door heel fijn ‘zeven’ of door ‘hechten’
De meeste waterfiltratiemethoden werken volgens hetzelfde basisprincipe: water wordt door een materiaal met piepkleine openingen geperst. Wat groter is dan die openingen, blijft achter; het water zelf stroomt erdoorheen. Het verschil tussen filtermethoden zit vooral in hoe fijn die zeef is en van welk materiaal die gemaakt is. Hoe fijner de zeef, hoe meer stoffen worden tegengehouden — maar ook hoe geavanceerder (en vaak duurder) de techniek.
Om dat "fijn" te kunnen vergelijken, gebruiken fabrikanten meestal de eenheid micron en soms nanometer (een nanometer is duizend keer kleiner dan een micron). De filters waar we het van moeten gaan hebben om echt zuiver water te bereiken, werken op een schaal die duizenden keren kleiner is dan microfiltratie.
De drie meest gebruikte filtratiemethoden
1. Actieve koolfiltratie
De bekendste en meest gebruikte methode, te vinden in bijvoorbeeld kannen filters op het aanrecht en onder-de-gootsteen-filters. Actieve kool heeft een poreus oppervlak dat stoffen als chloor, sommige pesticiden en geur- en smaakstoffen "vastplakt" (adsorbeert). Het is een betaalbare en toegankelijke techniek, maar de fijnheid van de filtering is beperkt: een standaard koolfilter houdt doorgaans alleen deeltjes tegen vanaf ongeveer 0,1 micrometer. Fijnere of niet-hechtende verontreinigingen stromen er doorheen. Daarnaast worden vervuilingen opgespaard en dit is niet gunstig voor het water dat er langs stroomt.
2. Omgekeerde osmose
Dit wordt (naast distillatie) gezien als de meest grondige filtratiemethode. Water wordt onder hoge druk door een extreem fijn membraan geperst dat vrijwel niets anders dan watermoleculen doorlaat. Het resultaat is zeer zuiver water en een schoongespoeld filtratiemedium. De keerzijde is dat voor elke liter gefilterd water ook (meer of minder) spoelwater wordt afgevoerd en er wordt vaak elektriciteit gebruikt. Daarnaast is dit ultrano-zuivere water arm aan mineralen en of dat wenselijk is, daarover zijn de meningen verdeeld. Dit aspect is overigens te ondervangen door een re-mineraliserende nabehandeling.
3. Nanofiltratie
Nanofiltratie zit qua fijnheid tussen actieve kool en omgekeerde osmose in, maar bepaalde geavanceerde varianten combineren de fijnheid van omgekeerde osmose met de eenvoud van een koolfilter — zonder elektriciteit of waterverspilling. Dit is mogelijk door actieve kool op een andere manier te bewerken, waardoor het materiaal veel fijnere poriën krijgt dan een standaard koolfilter. Zo'n filter houdt niet alleen chloor tegen, maar ook stoffen als PFAS, medicijnresten en microplastics.
Wat betekent dit voor jouw water?
Waar de technieken in verschillen, is hun vermogen om de stoffen te verwijderen waar mensen zich tegenwoordig het meest zorgen over maken: PFAS, medicijnresten, microplastics en bestrijdingsmiddelen.
Hoe fijner de filtratie, hoe groter dat vermogen doorgaans is. Diepgaande zuivering is nodig en nieuwe (gecombineerde) technieken dienen zich aan.
Vragen over dit onderwerp?
Laat ons meekijken. Neem gerust contact op, we denken graag met je mee.
